DESKUNDIGE
Architect: ontwerp, vergunning en controle op de werf
Een architect ontwerpt uw project, stelt de vergunningsaanvraag op en controleert de uitvoering op de werf. Voor de meeste vergunningsplichtige bouwwerken is zijn medewerking wettelijk verplicht. Bij The A-RK is dit de kern van ons werk, van de eerste haalbaarheidsvraag tot de oplevering.
Wat doet een architect?
De architect vertaalt uw vraag naar een ontwerp dat werkt, dat past op het perceel en dat vergund kan worden. Concreet krijgt u van ons:
- Haalbaarheid: wat mag er op uw perceel, wat is er vandaag vergund, en welke toetsen spelen mee.
- Ontwerp: schetsen, voorontwerp en definitief ontwerp, afgestemd op uw programma en budget.
- Vergunningsdossier: plannen, beschrijvende nota en de nodige toetsen (zoals de watertoets en de goede ruimtelijke ordening), ingediend via het omgevingsloket.
- Uitvoeringsplannen: de plannen en detaillering waarmee de aannemers kunnen werken.
- Controle op de uitvoering: werfbezoeken, verslagen en de oplevering.
De wet koppelt ontwerp en controle op de uitvoering aan elkaar: wie een architect nodig heeft, heeft hem nodig voor beide.
Wanneer heeft u een architect nodig?
| Situatie | Nodig? |
|---|---|
| U bouwt een nieuwe woning of een nieuw bedrijfsgebouw | Ja. |
| U verbouwt of breidt uit, met werken aan de draagstructuur | In de regel ja. |
| Kleine werken die de Vlaamse Regering heeft vrijgesteld van de medewerking van een architect | Nee. Het besluit van 23 mei 2003 somt ze op. Voorbeelden: binnenverbouwingen en werken aan gevels en daken (gevelbekleding, ramen, dakvlakvensters, een dakuitbouw over hoogstens een vierde van het dakvlak), telkens zonder constructieprobleem en zonder de stabiliteit te wijzigen; een tuinhuis, garage, carport, serre of veranda tot 40 m² (kroonlijst tot 3 m, nok tot 4,50 m); verhardingen, een scheidingsmuur, een openluchtzwembad tot 150 m² op minstens 2 m van perceelsgrenzen en gebouwen; een functiewijziging of een extra woongelegenheid zonder stabiliteitswerken. Ook werken die alleen door een gemeentelijke verordening vergunningsplichtig zijn, vragen geen architect. Wij kijken na of uw werken eronder vallen. |
| Werken waarvoor geen omgevingsvergunning nodig is | In de regel niet. Gaan gevel-, dak- of binnenwerken gepaard met stabiliteitswerken, dan geldt de vrijstelling van vergunning sinds 5 september 2026 alleen als een architect wordt aangesteld voor het ontwerp en de controle. Zonder architect is dan een vergunning nodig. |
| Een milieuvergunning of melding zonder bouwwerken | Geen architect verplicht. Wel kan een milieuadviseur of milieucoördinator nodig zijn. |
Waar het misloopt. Werken die eerst vergunningsvrij lijken, blijken dat soms niet te zijn: door een functiewijziging of een extra woongelegenheid. En bij gevel-, dak- of binnenwerken met stabiliteitswerken geldt de vrijstelling van vergunning sinds 5 september 2026 alleen als een architect ontwerpt en controleert. Laat de vraag dus vooraf stellen, niet na de start van de werken.
Erkenning en wie het mag doen
De titel en het beroep van architect zijn wettelijk beschermd (wet van 20 februari 1939). Wie het beroep uitoefent, moet ingeschreven zijn op het tableau of op de lijst van stagiairs van de Orde van Architecten (wet van 26 juni 1963). Een architect moet zijn beroepsaansprakelijkheid laten verzekeren, en de overeenkomst moet schriftelijk zijn.
Het reglement van beroepsplichten van de Orde vraagt intellectuele en technische onafhankelijkheid. Het beroep van architect is onverenigbaar met dat van aannemer (wet van 20 februari 1939, art. 6; reglement van beroepsplichten, art. 10).
Een architect mag zijn beroep ook uitoefenen via een vennootschap. De voorwaarden staan in artikel 2, § 2, van de wet van 20 februari 1939, ingevoegd door de wet van 15 februari 2006 en laatst vervangen door de wet van 3 mei 2024: onder meer meer dan de helft van het bestuur en van de aandelen in handen van architecten, geen aannemers in het bestuur, en inschrijving van de vennootschap bij de Orde. ARW Architecten BV (handelsnaam The A-RK) is als architectenvennootschap ingeschreven op de tabel van de Orde van Architecten sinds 28 augustus 2006 (stamnummer B100179). U kunt elke architect opzoeken via de zoekfunctie van de Orde.
Hoe verloopt het?
Wij bekijken uw vraag, het perceel, de vergunde toestand en de regels die gelden.
Opdracht, taken en ereloon staan zwart op wit vóór het ontwerp start.
Van schets tot definitief ontwerp, getoetst aan de voorschriften en uw budget.
Wij stellen het dossier samen en dienen het in via het omgevingsloket. Wij volgen de procedure op tot de beslissing.
Uitvoeringsplannen en afstemming met stabiliteit, technieken en EPB.
Controle op de uitvoering, werfverslagen en begeleiding bij de oplevering.
Wat doet The A-RK?
In huis
- Haalbaarheid, ontwerp en vergunningsaanvraag
- De toetsen die bij uw aanvraag horen
- Controle op de uitvoering en oplevering
- Het interieur in dezelfde hand als de architectuur
- Bij bedrijven: het milieuluik in hetzelfde dossier als het bouwluik
- Plaatsbeschrijvingen en bouwexpertise
Wij coördineren
- Stabiliteitsingenieur
- Landmeter-expert voor de opmeting
- Studiebureau technieken
- EPB- en ventilatieverslaggever en veiligheidscoördinator: apart aangesteld (nevenaanneming); wij stemmen het ontwerp met hen af
Veelgestelde vragen
Heb ik voor elke verbouwing een architect nodig?
Nee. Voor bepaalde kleine werken is de medewerking van een architect niet verplicht, en voor sommige werken is zelfs geen vergunning nodig. Zodra er werken aan de draagstructuur zijn of een vergunning met architect vereist is, wel. Wij kijken dat vooraf voor u na.
Mag de architect ook de aannemer zijn?
Nee. De wet van 20 februari 1939 (art. 6) en het reglement van beroepsplichten van de Orde van Architecten (art. 10) maken het beroep van architect onverenigbaar met dat van aannemer. Zo blijft de architect onafhankelijk wanneer hij de werken controleert.
Hoe weet ik of een architect ingeschreven is?
Via de zoekfunctie van de Orde van Architecten. Wie het beroep uitoefent, moet op het tableau of op de lijst van stagiairs staan.
Wat brengt u best mee naar een eerste gesprek?
Uw eigendomstitel of de perceelgegevens, bestaande plannen en vergunningen als u die heeft, foto’s, uw wensen en een indicatie van uw budget.
Wettelijk kader
| Regel | Wat |
|---|---|
| Wet van 20 februari 1939 | Bescherming van de titel en het beroep van architect; art. 2, § 2 (vennootschap), § 4 (verzekering), art. 4 (medewerking architect verplicht), art. 6 (onverenigbaar met aannemer) |
| Wet van 26 juni 1963 | Instelling van de Orde van Architecten; art. 5: inschrijving op een tabel of de lijst van stagiairs verplicht |
| Wet van 15 februari 2006 | Uitoefening van het beroep van architect via een rechtspersoon (nu art. 2, § 2, wet 1939, vervangen door de wet van 3 mei 2024) |
| Wet van 31 mei 2017 en wet van 9 mei 2019 | Verplichte verzekering: tienjarige aansprakelijkheid en beroepsaansprakelijkheid in de bouwsector |
| Reglement van beroepsplichten (KB 16 november 2022) | Onafhankelijkheid, onverenigbaarheid met aannemer (art. 10), schriftelijke overeenkomst (art. 20) |
| Besluit Vlaamse Regering van 23 mei 2003 | Werken en handelingen die vrijgesteld zijn van de medewerking van de architect (art. 1/1 tot 4) |
| Vrijstellingenbesluit (16 juli 2010) | Art. 2.1 en 3.1: gevel-, dak- en binnenwerken met stabiliteitswerken zijn sinds 5 september 2026 enkel vergunningsvrij als een architect ontwerpt en controleert |
Laatst nagekeken op 1 oktober 2026 aan de hand van de wetten van 20 februari 1939 en 15 februari 2006 (Justel), de Vlaamse Codex en de informatie van de Orde van Architecten. Deze pagina is algemene informatie en geen juridisch advies voor uw dossier.