TOETS · OMGEVING
Stabiliteit: draagt uw gebouw wat het moet dragen?
De stabiliteitsstudie berekent fundering en draagstructuur van uw gebouw. Ze wordt gemaakt door een ingenieur(sbureau). The A-RK kiest en coördineert het stabiliteitsbureau en integreert de studie in de plannen.
Wat is een stabiliteitsstudie?
De ingenieur bepaalt en berekent hoe de krachten op het gebouw – eigen gewicht, gebruikslasten, wind, sneeuw, grondsituatie – via vloeren, balken, kolommen, wanden en fundering naar de grond gaan. Het resultaat zijn berekeningsnota’s en uitvoeringsplannen: funderingsplan, plannen van vloeren en draagstructuur, wapeningsplannen en detailtekeningen.
De architect ontwerpt het gebouw als geheel; de ingenieur maakt de draagstructuur berekenbaar en uitvoerbaar. Beide moeten op elkaar afgestemd zijn: een kolom die de ingenieur nodig heeft, moet in het ontwerp passen, en een grote overspanning in het ontwerp moet constructief haalbaar zijn.
Wanneer heeft u een stabiliteitsstudie nodig?
| Situatie | Stabiliteitsstudie? |
|---|---|
| Nieuwbouw | Ja |
| Verbouwing waarbij u dragende muren wegneemt, openingen maakt of vloeren wijzigt | Ja |
| Optoppen of uitbreiden van een bestaand gebouw | Ja, met nazicht van de bestaande structuur en fundering |
| Bouwen tegen of afbreken naast een gemene muur | Ja, ook voor de veiligheid van de buur |
| Kelder of ondergrondse constructie, zeker bij hoge grondwaterstand | Ja, samen met het grondonderzoek en eventueel een bemaling |
| Interieurwerken zonder ingreep in de structuur | Nee |
Voor de vergunningsaanvraag zelf is de studie meestal niet nodig, maar het ontwerp moet wel constructief haalbaar zijn. Daarom betrekken wij de ingenieur bij grotere of technische projecten al in de ontwerpfase.
Hoe verloopt het?
Een sondering of ander grondonderzoek toont hoe draagkrachtig de bodem is. Zonder dat kan de ingenieur de fundering niet correct berekenen.
Haalbaarheid van overspanningen, materiaalkeuze en funderingstype, afgestemd op het ontwerp.
Na de vergunning en vóór de aanbesteding: plannen waarop de aannemer kan prijzen en bouwen.
Wij verwerken de structuur in de architectuurplannen en controleren de afstemming met technieken en EPB.
De ingenieur controleert waar nodig wapening en kritieke onderdelen; wij volgen de werf als architect op.
Waar het misloopt. Geen of een te laat grondonderzoek, een ingenieur die pas na de aanbesteding instapt, of een verbouwing waarbij de bestaande structuur niet nagekeken wordt. Bij werken aan een gemene muur maakt een plaatsbeschrijving van het buurpand vooraf discussies achteraf een stuk eenvoudiger.
Wie is aansprakelijk?
In grote lijnen: aannemers, architecten en andere dienstverleners in de bouw, zoals ingenieurs, zijn gedurende tien jaar aansprakelijk voor ernstige gebreken die de stevigheid of stabiliteit van het gebouw in gevaar brengen (artikelen 1792 en 2270 van het oud Burgerlijk Wetboek). Elke partij is aansprakelijk voor haar eigen opdracht.
Voor contracten vanaf 1 september 2027 vervangt het nieuwe boek 7 van het Burgerlijk Wetboek die artikelen (wet van 22 juli 2026). Artikel 7.4.57 maakt de opdrachtnemer aansprakelijk voor gebreken die ten laatste tien jaar na de aanvaarding aan het licht komen en de stabiliteit of stevigheid van het bouwwerk aantasten of dreigen aan te tasten, ook door ongeschiktheid van de grond. Een beding dat die aansprakelijkheid uitsluit of beperkt, is nietig.
- Voor woningen waarvoor de medewerking van een architect verplicht is, moeten aannemer, architect en andere dienstverleners die tienjarige aansprakelijkheid verzekeren (wet van 31 mei 2017). De verplichte dekking is beperkt tot de stevigheid, stabiliteit en waterdichtheid van de gesloten ruwbouw, wanneer die de stevigheid of stabiliteit van de woning in gevaar brengt.
- Daarnaast moeten architecten, landmeters-experten, veiligheidscoördinatoren en andere dienstverleners die intellectuele prestaties leveren voor bouwwerken in België, hun beroepsaansprakelijkheid verzekeren (wet van 9 mei 2019).
Vraag daarom bij elke studie naar het verzekeringsattest. Wij doen dat standaard voor het stabiliteitsbureau dat wij voorstellen.
Wat doet The A-RK?
In huis
- Een ontwerp dat constructief haalbaar is
- De studie verwerken in plannen en lastenboek
- De afstemming met technieken, EPB en brandveiligheid nakijken
- Werfopvolging als architect
- Plaatsbeschrijving van het buurpand vóór en na de werken
Wij coördineren
- Keuze en opvolging van de stabiliteitsingenieur
- Grondonderzoek door een gespecialiseerde firma
- Bij een kelder: bemaling en grondwater
Veelgestelde vragen
Kan de architect de stabiliteit niet zelf berekenen?
Wij ontwerpen de structuur mee en zorgen dat ze in het ontwerp past. De berekening en de uitvoeringsplannen laten wij maken door een stabiliteitsingenieur, die wij kiezen en coördineren.
Heb ik een stabiliteitsstudie nodig voor mijn vergunningsaanvraag?
Meestal niet voor de aanvraag zelf. Ze is wel nodig vóór de aanbesteding en de uitvoering. Bij grotere of technische projecten betrekken wij de ingenieur al in de ontwerpfase, zodat het vergunde ontwerp ook constructief klopt.
Waarom is een grondonderzoek nodig?
De fundering hangt af van de draagkracht van de bodem. Zonder grondonderzoek moet de ingenieur aannames maken, met risico op een te zware of een ontoereikende fundering.
Wie is aansprakelijk als er later een stabiliteitsprobleem opduikt?
Aannemers, architecten en andere dienstverleners, zoals ingenieurs, zijn elk voor hun eigen opdracht tien jaar aansprakelijk voor ernstige gebreken die de stevigheid of stabiliteit van het gebouw in gevaar brengen. Voor woningen waarvoor een architect verplicht is, moeten zij die aansprakelijkheid verzekeren.
Wettelijk kader
| Regel | Wat |
|---|---|
| Oud Burgerlijk Wetboek, artikelen 1792 en 2270 | Tienjarige aansprakelijkheid van aannemers en architecten, voor contracten gesloten vóór 1 september 2027 |
| Burgerlijk Wetboek, boek 7, artikel 7.4.57 (wet van 22 juli 2026) | Aansprakelijkheid voor stabiliteitsbedreigende gebreken tot tien jaar na de aanvaarding; in werking op 1 september 2027, voor nieuwe contracten |
| Wet van 31 mei 2017 | Verplichte verzekering van de tienjarige aansprakelijkheid voor woningen waarvoor een architect verplicht is, beperkt tot de gesloten ruwbouw; in werking op 1 juli 2018; verwijzing naar boek 7 aangepast door de wet van 22 juli 2026 |
| Wet van 9 mei 2019 | Verplichte verzekering van de beroepsaansprakelijkheid van architecten, landmeters-experten, veiligheidscoördinatoren en andere dienstverleners in de bouw; in werking op 1 juli 2019 |
| Wet van 20 februari 1939 | Bescherming van de titel en van het beroep van architect |
| Eurocodes (NBN EN 1990 en volgende) | Technische normen voor de berekening van draagstructuren – normen, geen wet |
Beroep
De regeling hieronder geldt uitsluitend voor een beslissing over een omgevingsvergunningsaanvraag. Ze is geen beroepsroute tegen een studie, een technisch verslag of een bodemdocument; bij een betwisting bepalen wij eerst welk document of welke beslissing ter discussie staat.
Tegen een beslissing van het college kan binnen 30 dagen administratief beroep bij de deputatie. Besliste de deputatie in eerste aanleg, dan gaat het administratief beroep binnen 30 dagen naar de Vlaamse Regering (in de wettelijk bepaalde gevallen de gewestelijke omgevingsambtenaar). Tegen de beslissing in laatste administratieve aanleg kan binnen 45 dagen beroep bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen. Wie geen administratief beroep instelde, verliest in principe de toegang tot de Raad. De Vlaamse Regering bereidt een hervorming van de vergunningsprocedure voor (modulaire omgevingsvergunningsprocedure); wij volgen de inwerkingtreding op. Wij bereiden uw dossier zo voor dat het die toets doorstaat, en denken mee als het toch misloopt.
Laatst nagekeken op 1 oktober 2026 aan de hand van de geconsolideerde teksten van de wetten van 31 mei 2017 en 9 mei 2019 en de wet van 22 juli 2026 (boek 7 Burgerlijk Wetboek) in Justel, en de FOD Economie. Deze pagina is algemene informatie en geen juridisch advies voor uw dossier.