DESKUNDIGE
Milieucoördinator A/B: wanneer verplicht en wat doet hij?
Bedrijven met bepaalde ingedeelde inrichtingen moeten een milieucoördinator van niveau A of B aanstellen, intern of extern. De indelingslijst bepaalt of dat moet en op welk niveau. The A-RK neemt die rol extern op, als externe milieucoördinatie (eMC), uitgevoerd door een erkend milieucoördinator van ons team. De afzonderlijke erkenning valt weg uiterlijk op 1 januari 2027; de plicht om een milieucoördinator aan te stellen blijft.
Wat doet een milieucoördinator?
De milieucoördinator is de interne waakhond van het milieubeleid van een bedrijf. Hij adviseert de exploitant en waakt over de naleving van de milieuregels, maar de exploitant blijft zelf verantwoordelijk. Het DABM en VLAREM II (art. 4.1.9.1.3) sommen zijn taken op. Ze omvatten onder meer:
- waken over de naleving van de milieuwetgeving, met minstens eenmaal per kwartaal een eigen controle van de werkplaatsen, de zuiveringstechnische werken en de afvalstromen (tenzij de vergunning anders bepaalt);
- tekortkomingen melden aan de bedrijfsleiding, voorstellen doen om ze te verhelpen en advies geven over elke voorgenomen investering die voor het milieu relevant kan zijn;
- waken over of instaan voor de voorgeschreven emissie- en immissiemetingen en de registratie van de resultaten;
- waken over het afvalstoffen- en materialenregister en de meldingsplicht uit het Materialendecreet;
- bijdragen aan milieuvriendelijke productiemethodes en aan de interne en externe communicatie over de gevolgen voor mens en milieu;
- jaarlijks, vóór 1 april, een verslag opstellen over de uitgebrachte adviezen en het gevolg dat eraan gegeven werd. Het verslag blijft minstens vijf jaar ter inzage.
Met de externe milieucoördinatie (eMC) nemen wij die taken over. Wij werken met een jaarplanning, bezoeken uw bedrijf, stellen de verplichte rapportering op en bespreken de acties met u. Hoe wij dat aanpakken, leest u bij onze dienst Milieucoördinatie.
Wanneer moet uw bedrijf een milieucoördinator hebben?
| Situatie | Nodig? |
|---|---|
| Uw bedrijf heeft een inrichting van klasse 1 of 2 met de letter A in de vijfde kolom (milieucoördinator) van de indelingslijst | Ja, een milieucoördinator van niveau A. |
| Uw bedrijf heeft een inrichting van klasse 1 of 2 met de letter B, en geen enkele met A | Ja, een milieucoördinator van niveau B (of A). |
| Uw inrichtingen hebben de letter N in die kolom, of zijn enkel van klasse 3 | Nee: de letter N is een vrijstelling. Alleen voor inrichtingen van klasse 1 of 2 zonder A, B of N kan de vergunningverlenende overheid de aanstelling gemotiveerd opleggen (art. 4.1.9.1.1, § 3), als de aard van de inrichting, de milieueffecten of de ligging het verantwoorden. Een milieuadviseur of -begeleider kan wel nuttig zijn. |
| U breidt uit met een nieuwe rubriek | Kijk opnieuw na: een nieuwe rubriek kan de plicht of het niveau veranderen. Krijgt uw bedrijf voor het eerst een A-rubriek, dan mag de milieucoördinator van niveau B aangesteld blijven. |
De indelingslijst staat in bijlage 1 bij VLAREM II. U vindt ze onder meer in de EMIS Navigator van VITO. Wij lezen ze na voor uw rubrieken.
Klasse 1 betekent niet automatisch niveau A. Het niveau staat per rubriek in de kolom milieucoördinator: er zijn klasse 1-inrichtingen met een B, en er zijn er met een N, dus zonder aanstellingsplicht. Een milieucoördinator van niveau A mag ook optreden waar niveau B volstaat; omgekeerd niet. Heeft u meerdere rubrieken, dan geldt de strengste letter. Uw rubrieken en klasse vindt u met de VLAREM-wegwijzer van VITO; wat de klasse betekent voor uw procedure, leest u op Ben ik klasse 1, 2 of 3?
Erkenning en wie het mag doen
De milieucoördinator moet over de vereiste kwalificaties beschikken. Er zijn twee niveaus:
- Niveau A (het eerste niveau): voor bedrijven met de letter A in de indelingslijst.
- Niveau B (het tweede niveau): voor bedrijven met enkel de letter B.
Voor beide niveaus is een cursus aanvullende vorming voor milieucoördinatoren nodig bij een erkend opleidingscentrum (eerste niveau voor A, tweede niveau voor B), bovenop een vooropleiding of beroepservaring. Een werknemer van de exploitant mag eenmalig, voor maximaal drie jaar, aangesteld worden als hij ingeschreven is voor die cursus. De milieucoördinator schoolt zich elk jaar minstens 30 uur bij en is verzekerd voor burgerrechtelijke aansprakelijkheid. Hij kan een werknemer van de exploitant zijn of een externe persoon.
Wie geen werknemer is en als milieucoördinator wordt aangesteld voor twee of meer inrichtingen die samen geen milieutechnische eenheid vormen, moet volgens de huidige regels erkend zijn. Die erkenning (VLAREL) geldt voor een natuurlijke persoon. Niveau A vraagt een masterdiploma, niveau B minstens een bachelordiploma, telkens met het getuigschrift van aanvullende vorming. De erkenning geldt van rechtswege vanaf de melding van het gebruik ervan bij het Departement Omgeving.
Bij The A-RK voert een erkend milieucoördinator van ons team de externe milieucoördinatie uit. Op uw vraag bezorgen wij zijn naam en erkenningsniveau. Een milieucoördinator mag geen adviserende, toezichthoudende of beslissende overheidsfunctie bekleden over de erkenning en de taken van milieucoördinator. De erkende personen vindt u bij het Departement Omgeving.
Hervorming, uiterlijk vanaf 1 januari 2027. Het decreet van 10 juli 2026 (Belgisch Staatsblad 13 augustus 2026) herschrijft de regels over de milieucoördinator in het DABM. De aanstelling blijft verplicht, maar de nieuwe tekst vermeldt geen afzonderlijke erkenning meer voor externe milieucoördinatoren. Het decreet treedt in werking op een datum die de Vlaamse Regering vastlegt, en uiterlijk op 1 januari 2027. De uitvoeringsregels in VLAREM II en VLAREL zijn op 1 oktober 2026 nog niet aangepast. Tot dan gelden de regels hierboven.
Hoe verloopt het?
Wij gaan na welke rubrieken uw bedrijf heeft en of er een milieucoördinator van niveau A of B nodig is.
De exploitant stelt de milieucoördinator aan met een gedagtekende overeenkomst. Het aanstellingsdossier ligt ter inzage op de exploitatiezetel.
Termijnen voor metingen, keuringen, registers en verslagen op één plaats.
Bezoeken, adviezen aan de exploitant en opvolging van de acties.
Het verplichte verslag over de adviezen en het gevolg dat eraan gegeven werd, vóór 1 april.
Wat doet The A-RK?
In huis
- Externe milieucoördinatie (eMC) op niveau A of B
- Doorlichting van rubrieken en klasse
- Jaarplanning, adviezen en jaarverslag
- Het milieuluik bij wijzigingen van de vergunning
Wij coördineren
- Erkende geluidsdeskundigen, erkende laboratoria en lucht- en geurdeskundigen
- Erkend laboratorium voor staalnames
- Keurders en technici voor tanks, stook- en koelinstallaties
- Veiligheidsadviseur ADR (uitbesteed)
- Erkende veiligheidsrapporteur bij Seveso-bedrijven
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of mijn bedrijf een milieucoördinator moet hebben?
Dat staat in de indelingslijst van het VLAREM: heeft een van uw inrichtingen van klasse 1 of 2 de letter A of B in de vijfde kolom (milieucoördinator), dan moet u een milieucoördinator van dat niveau aanstellen. Staat er N, dan bent u vrijgesteld; staat er geen letter, dan kan de vergunning het opleggen. Wij kijken het voor uw rubrieken na.
Wat is het verschil tussen niveau A en niveau B?
Niveau A is het hogere niveau, voor bedrijven met de letter A in de indelingslijst. Niveau B volstaat als uw inrichtingen enkel de letter B hebben. Beide vragen een cursus aanvullende vorming bij een erkend opleidingscentrum: het eerste niveau voor A, het tweede niveau voor B.
Mag een werknemer milieucoördinator zijn?
Ja, als hij de vereiste kwalificaties heeft. Een werknemer die ingeschreven is voor de cursus aanvullende vorming, mag eenmalig voor maximaal drie jaar aangesteld worden. U kunt ook een externe milieucoördinator aanstellen.
Wat verandert er met de hervorming?
Het decreet van 10 juli 2026 herschrijft de regels over de milieucoördinator in het DABM, uiterlijk vanaf 1 januari 2027. De aanstelling blijft verplicht, maar de nieuwe tekst vermeldt geen afzonderlijke erkenning meer. De uitvoeringsregels in VLAREM II en VLAREL zijn nog niet aangepast. Tot dan gelden de huidige regels.
Blijf ik zelf verantwoordelijk als ik een externe milieucoördinator aanstel?
Ja. De exploitant blijft verantwoordelijk voor de naleving van de milieuregels. De milieucoördinator adviseert en waakt mee.
Ik ben klasse 1. Betekent dat automatisch niveau A?
Nee. Dat is een veelvoorkomende misvatting. Het niveau staat per rubriek in de kolom milieucoördinator van bijlage 1 bij VLAREM II. Er zijn klasse 1-inrichtingen met een B, en er zijn er met een N, dus zonder aanstellingsplicht.
Hoeveel uur moet mijn milieucoördinator presteren?
VLAREM II legt daar geen minimum voor op. De enige urennorm is de bijscholing van 30 uur per jaar. Wel moet de exploitant de milieucoördinator in staat stellen zijn taken naar behoren te vervullen, met minstens één eigen controle per kwartaal (tenzij de vergunning anders bepaalt) en een jaarverslag vóór 1 april. De omvang van de opdracht volgt uit uw rubrieken, metingen en rapporteringsplichten.
Wat gebeurt er als ik er geen aanstel?
Het is een handhaafbare verplichting. In de praktijk komt het meestal aan het licht bij een controle of bij een vergunningsaanvraag, en dan moet het alsnog in orde worden gebracht, vaak onder tijdsdruk.
Wettelijk kader
| Regel | Wat |
|---|---|
| Decreet algemene bepalingen milieubeleid (DABM) | Titel III, hoofdstuk II: plicht, taken en kwalificaties van de milieucoördinator (art. 3.2.1 tot 3.2.6; nieuwe tekst uiterlijk vanaf 1 januari 2027) |
| VLAREM II, afdeling 4.1.9 | Aanstelling, kwalificaties en taken van de milieucoördinator (art. 4.1.9.1.1 tot 4.1.9.1.5) |
| VLAREM – indelingslijst (bijlage 1) | Indelingslijst: klasse en letter A of B per rubriek |
| VLAREL | Erkenning van milieucoördinatoren: voorwaarden (art. 18), erkenning van rechtswege na melding (art. 32, §2, 15°), bijscholing en onafhankelijkheid (art. 41) |
| Decreet van 10 juli 2026 | Wijziging van het DABM (gedeeltelijke omzetting van richtlijn (EU) 2024/1785), Belgisch Staatsblad 13 augustus 2026. In werking uiterlijk op 1 januari 2027. Nieuwe regels voor de milieucoördinator, zonder afzonderlijke erkenning |
Laatst nagekeken op 1 oktober 2026 aan de hand van de Vlaamse Codex (DABM, VLAREM II, VLAREL) en het Belgisch Staatsblad (Justel). Deze pagina is algemene informatie en geen juridisch advies voor uw dossier.