DESKUNDIGE
Veiligheidscoördinator: wie bewaakt de veiligheid op uw werf?
De veiligheidscoördinator zorgt dat veiligheid en gezondheid op de bouwplaats al in het ontwerp bekeken worden, en daarna tijdens de werken. Hij is verplicht zodra twee of meer aannemers op uw werf tussenkomen, tegelijk of na elkaar. Hij wordt apart aangesteld (nevenaanneming); The A-RK voert de coördinatie niet zelf uit, maar stemt het ontwerp en de werfplanning met hem af.
Wat doet een veiligheidscoördinator?
De wet onderscheidt twee rollen. Vaak neemt één persoon of bureau ze allebei op, maar dat hoeft niet.
Coördinator-ontwerp
Hij is betrokken tijdens de uitwerking van het ontwerp. Hij stelt het veiligheids- en gezondheidsplan (VGP) op: de risico's van de werken, de maatregelen en de afspraken tussen de aannemers. Dat plan hoort bij de offerteaanvraag, zodat de aannemers de veiligheidsmaatregelen in hun prijs opnemen. Hij start ook het postinterventiedossier (PID).
Coördinator-verwezenlijking
Hij volgt de werf op. Hij past het VGP aan wanneer de werken wijzigen, houdt het coördinatiedagboek bij, bezoekt de werf en spreekt de aannemers aan op veiligheid en op de onderlinge afstemming. Op het einde vult hij het PID aan en overhandigt het aan de bouwheer.
Het PID bevat de gegevens die nodig zijn om later veilig werken uit te voeren aan het gebouw: waar leidingen lopen, welke materialen gebruikt zijn, hoe het dak bereikbaar is. Bij verkoop geeft u het PID aan de koper; die overhandiging wordt in de verkoopakte vermeld.
Wanneer heeft u hem nodig?
| Situatie | Nodig? |
|---|---|
| Eén aannemer voert alle werken uit, zonder andere aannemers op de werf | Nee. De coördinatieplicht geldt pas vanaf twee aannemers. |
| Nieuwbouw of verbouwing met twee of meer aannemers (bijvoorbeeld ruwbouw, dakwerker, installateur) | Ja, ook als de aannemers na elkaar komen en niet tegelijk. |
| Particuliere verbouwing in eigen beheer, met verschillende vakmensen | Ja, zodra twee of meer aannemers tussenkomen. Voor kleine werven gelden lichtere kwalificatie-eisen voor de coördinator. |
| Sloop- of asbestwerken als onderdeel van een groter project | Ja, als er nog andere aannemers op de werf komen. De sloopaannemer telt mee. |
| Zeer grote werven met veel aannemers tegelijk | Ja, met een coördinator van niveau A. Op de grootste werven komt er bovendien een coördinatiestructuur. |
Erkenning en wie het mag doen
Er bestaat geen openbaar register van individuele veiligheidscoördinatoren. De wet legt wel kwalificatie-eisen op: een passend diploma, beroepservaring (in ontwerp voor de coördinator-ontwerp, in werfleiding voor de coördinator-verwezenlijking) en een aanvullende vorming of een examen.
- Niveau A: voor alle werven, ook de grootste.
- Niveau B: voor alle werven behalve de grootste, waar een coördinatiestructuur nodig is.
- Kleine werven: een lichtere regeling, zonder verplichte aanvullende opleiding, maar met aantoonbare kennis van de regels.
Wie stelt de coördinator aan? Dat hangt af van de omvang en van wie u bent. Bij een bouwwerk met een totale oppervlakte kleiner dan 500 m² stelt de bouwdirectie belast met het ontwerp de coördinator-ontwerp aan, en de bouwdirectie belast met de controle op de uitvoering de coördinator-verwezenlijking (KB art. 4bis en 4decies). Een professionele opdrachtgever die werkgever is, mag die verplichting zelf overnemen (art. 4bis, tweede lid, en 4decies, § 2bis). Een particuliere bouwheer kan dat niet: bij een particulier stelt The A-RK als ontwerper en controlerende architect de coördinator aan, in naam van de bouwheer. Vanaf 500 m², en voor de werken uit bijlage V van het KB, stelt de opdrachtgever zelf beide coördinatoren aan (art. 5 en 15). De ontwerper mag het project niet uitwerken zolang er geen coördinator-ontwerp is (art. 4ter en 6).
De FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg erkent de opleidingen en examens die toegang geven tot niveau A en B. Vraag uw coördinator dus naar zijn getuigschrift en het niveau waarvoor hij gekwalificeerd is. De voorwaarden staan in het overzicht van de FOD WASO (pdf).
Hoe verloopt het?
De coördinator-ontwerp komt erbij zodra het ontwerp concreet wordt, niet pas na de vergunning. Hij moet nog invloed hebben op keuzes zoals dakrand, toegang en fasering.
Het VGP gaat mee met de offerteaanvraag. Zo kunnen de aannemers veiligheidsmaatregelen correct inprijzen.
De coördinator-verwezenlijking neemt over. Hij overlegt met de aannemers en opent het coördinatiedagboek.
Werfbezoeken, aanpassingen aan het VGP, opmerkingen in het dagboek. Wijzigt de planning, dan stemmen wij af.
Het afgewerkte PID wordt aan de bouwheer overhandigd. Bewaar het bij de plannen van uw gebouw.
Waar het misloopt. De veiligheidscoördinator wordt pas aangesteld als de aannemers al gekozen zijn. Dan zit het VGP niet in de offertes en komen de veiligheidsmaatregelen achteraf als meerwerk. Stel hem aan tijdens het ontwerp.
Wat doet The A-RK?
In huis
- Het ontwerp, met aandacht voor veilig bouwen en later onderhoud
- Plannen en lastenboek aanleveren aan de coördinator
- Opmerkingen uit het VGP verwerken in plannen en lastenboek
- De werfplanning afstemmen met coördinator en aannemers
Wij coördineren
- Een veiligheidscoördinator voorstellen, offertes opvragen en hem bij particulieren in uw naam aanstellen
- De afstemming tussen coördinator, aannemers en ontwerp
- Het PID bij de opleveringsdocumenten voegen
De veiligheidscoördinatie is een nevenaanneming: The A-RK voert de opdracht niet zelf uit. Bent u particulier, dan stellen wij de coördinator aan in uw naam; het contract loopt rechtstreeks tussen u en de coördinator. Een professionele opdrachtgever kan hem ook zelf aanstellen. Wij stemmen het ontwerp en de werfplanning met hem af.
Veelgestelde vragen
Wanneer moet ik de veiligheidscoördinator aanstellen?
Tijdens de studiefase van het ontwerp, zodra niet vaststaat dat één aannemer alle werken uitvoert. De coördinator-ontwerp moet het veiligheids- en gezondheidsplan kunnen opmaken voordat de aannemers hun offerte maken. Bij bouwwerken kleiner dan 500 m² gebeurt de aanstelling door de ontwerper; een professionele opdrachtgever die werkgever is, mag dat overnemen. Vanaf 500 m² stelt de opdrachtgever aan.
Ik werk met één algemene aannemer. Heb ik een coördinator nodig?
Alleen als die aannemer alle werken zelf uitvoert, valt de coördinatieplicht weg. Werken er ook onderaannemers of andere aannemers op de werf, bijvoorbeeld voor de technieken of de keuken, dan is er in de regel wel een coördinator nodig. Vraag het vooraf na bij uw aannemer.
Wat is een postinterventiedossier?
Het PID bundelt de gegevens die nodig zijn om later veilig aan het gebouw te werken, zoals de ligging van leidingen en de gebruikte materialen. Bij verkoop geeft u het aan de koper, en dat wordt in de verkoopakte vermeld.
Doet The A-RK zelf de veiligheidscoördinatie?
Nee. De veiligheidscoördinator wordt apart aangesteld (nevenaanneming). Wij stemmen het ontwerp en de werfplanning met hem af.
Wettelijk kader
| Regel | Wat |
|---|---|
| KB van 25 januari 2001 betreffende de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen | Coördinatieplicht vanaf twee aannemers (art. 4 en 4septiesdecies), aanstelling (art. 4bis, 4decies, 5, 15), VGP, coördinatiedagboek, PID en overdracht bij verkoop (art. 48), kwalificatie (art. 56–58, 65ter). |
| KB van 22 maart 2006 (toelichting FOD WASO) | Wijzigingen aan de regeling, onder meer over wie de coördinatoren aanstelt en over het PID bij verkoop. |
| Wettelijke voorwaarden om coördinator te zijn (FOD WASO, pdf) | Diploma, beroepservaring en aanvullende vorming per niveau. |
Laatst nagekeken op 1 oktober 2026 aan de hand van het KB van 25 januari 2001 betreffende de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen (Justel) en de toelichting van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg. Deze pagina is algemene informatie en geen juridisch advies voor uw dossier.