WEGWIJS IN HET OMGEVINGSDOSSIER - VLAANDEREN

WELKE STUDIE HEB IK NODIG?

Een bouw- of milieudossier in Vlaanderen vraagt zelden één studie. De toetsenwolk en de milieuwolk hieronder brengen alle studies samen, elk met een eigen pagina: de drempel vanaf wanneer ze verplicht zijn, wie ze mag opmaken en welke deskundige erbij hoort.

Twee zaken zijn recent grondig gewijzigd: het volledige stelsel van de project-m.e.r. op 1 december 2025, en de vrijstellings- en meldingsregeling op 1 maart 2026. Wat u elders leest, dateert vaak nog van daarvóór. Wat recent veranderde, staat op Actueel.

Bouwen & verbouwenToetsenwolk

Alle toetsen bij uw omgevingsvergunning in één beeld: wat wij in huis doen en wat wij coördineren.

Open de toetsenwolkUw bedrijfMilieuwolk

Alle milieuverplichtingen na de vergunning: meldingen, registers, keuringen, metingen en jaarverslagen.

Open de milieuwolk

Hulpmiddelen

  • Normenboeken-tool

    Stel uw dossier samen volgens de nieuwe normenboeken (2026): stukken, plannen en bestandsnamen

  • Periodieke keuringen

    Elektriciteit, liften, drukhouders, tanks, verwarming en brand: wie keurt en hoe vaak

  • Werkplan en KBS

    Werkplan (VLAREM), kwaliteitsborgingssysteem (VLAREMA) en andere verplichte instrumenten

Loketten en kaarten

Officiële loketten en instanties waar u zelf nakijkt wat op een perceel geldt. Wij gebruiken ze bij elke aftoetsing; op elke toetspagina staan de loketten die bij die toets horen.

Wetwijzer, omzendbrieven en regelgeving (Departement Omgeving)

Wetwijzer: overzichtspagina's per thema (Departement Omgeving)

Ondernemen en vergunningen (VLAIO)

Rechtspraak

Mobiliteit: leidraden

Kaarten en data

Kaarten en loketten Vlaanderen

Federaal

  • geo.be

    Het federale geoportaal: kaarten en geodata van de federale overheid en het NGI

  • Topografische kaarten (NGI)

    De topografische kaarten van het Nationaal Geografisch Instituut, tot over de grens

  • CadGIS (FOD Financiën)

    Het kadastraal percelenplan: perceelnummers, grenzen en kadastrale ligging

Milieu, natuur en regelgeving

Rekentools water

Regelgeving (Codex)

Lokaal

Vlaamse overheid

Onderzoek en beleid

  • VITO

    Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek, beheerder van de VLAREM-wegwijzer en de milieunavigator

  • ILVO

    Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek

  • INBO

    Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek

  • Statistiek Vlaanderen

    Cijfers over Vlaanderen en per gemeente

  • Inter, Agentschap Toegankelijk Vlaanderen

    Expertisecentrum toegankelijkheid: advies en de verordening toegankelijkheid

Toetsen en deskundigen

Elke toets en elke deskundige heeft een eigen pagina, en ze verwijzen naar elkaar.

DRIE VRAGEN OM TE BEGINNEN

Waar begint uw project?

De meeste verplichtingen volgen uit een van deze drie. Vaak gelden ze alle drie tegelijk, en dan bepaalt de volgorde waarin u ze aanpakt uw doorlooptijd.

  • Verandert er iets aan gebouw of terrein?

    Bouwen, verbouwen, slopen, verharden of van functie veranderen. Dan zit u in het bouwluik van de omgevingsvergunning.

  • Wordt er iets geëxploiteerd?

    Een activiteit of installatie die in de indelingslijst van VLAREM staat. Dan zit u in het milieuluik, met een klasse 1, 2 of 3.

  • Wordt er gesloopt, verkocht of grond afgevoerd?

    Dan komen asbest, sloopopvolging en grondverzet erbij - elk met een eigen deskundige en een eigen moment.

Veelgestelde vragen

Ik verbouw binnen, zonder iets aan het volume te veranderen. Heb ik een vergunning nodig?

Binnenverbouwingen zijn vrijgesteld van vergunning. Sinds 1 maart 2026 sluit die vrijstelling stabiliteitswerken niet langer uit, maar sinds 5 september 2026 geldt ze bij stabiliteitswerken alleen als een architect wordt aangesteld voor het ontwerp en de controle van de werken. Wij kijken het vooraf na.

Mijn buur zegt dat een veranda van 30 m² enkel gemeld moet worden. Klopt dat?

Dat klopte, en het klopt niet meer. Sinds 1 maart 2026 zijn de meldingsplichten zo goed als opgeheven en is een aangebouwd bijgebouw tot 40 m² opnieuw vergunningsplichtig. Een vrijstaand bijgebouw tot 40 m² blijft vrijgesteld. Veel websites - ook professionele - staan hier nog niet op.

Ik heb een asbestattest. Mag ik nu slopen?

Nee. Het asbestattest is niet-destructief en dient om een koper te informeren. Vóór sloop- of renovatiewerken heeft u een asbestinventaris nodig volgens de arbeidswetgeving, en die moet destructief aangevuld worden. Twee documenten, twee doelen.

Hoeveel uur per jaar moet mijn milieucoördinator presteren?

VLAREM II legt daar geen minimum voor op. Wat er wél in staat: minstens 30 uur bijscholing per jaar, minstens één eigen controle per kwartaal (tenzij de vergunning anders bepaalt), en een jaarlijks verslag vóór 1 april. Een vast urenpakket is een commerciële afspraak, geen wettelijke verplichting.

Bespaart een conformverklaring van mijn sloopopvolgingsplan veel geld?

Minder dan vaak wordt voorgesteld. Is een sloopopvolgingsplan verplicht, dan hoort het conform verklaarde plan bij de aanvraag, en vóór de afvoer van het puin naar een breker levert de sloopbeheerorganisatie een verwerkingstoelating af. Het tariefverschil per ton is bij de verwerkers die wij nakeken beperkt. De echte winst zit in aanvaardingszekerheid en doorlooptijd. Vraag het actuele tarief bij uw eigen verwerker.

Mijn dossier ligt al vier maanden bij de gemeente. Is het dan automatisch goedgekeurd?

Omgekeerd. Beslist de overheid niet binnen de termijn, dan wordt de vergunning geacht te zijn geweigerd. U kunt daar wel beroep tegen aantekenen binnen 30 dagen.

Wij zijn een gemeente en dienen zelf een aanvraag in. Mogen wij daar zelf over beslissen?

Niet wanneer voor dat project een project-m.e.r.-screening of een MER nodig is. Het Grondwettelijk Hof vernietigde die mogelijkheid in september 2025; sinds het reparatiedecreet van november 2025 beslist de deputatie.

DE TOETSEN APART

Per onderwerp

De meest gevraagde onderwerpen, elk met de drempels, de termijnen en wie het mag opmaken.

ONS AANBOD

De vijf diensten

In ons team werken architecten en een erkend milieucoördinator samen. Daardoor blijven het ontwerp, de vergunning, het milieuluik en het sloopluik in hetzelfde dossier, in plaats van bij drie partijen die elkaar moeten inlichten.

Over de officiële lijsten

Wij houden hier bewust geen eigen lijst van deskundigen bij. Erkenningen worden geschorst, ingetrokken en vernieuwd; een gekopieerde lijst is vanaf de dag van publicatie onbetrouwbaar. Zoek een erkende deskundige daarom altijd op in het register van de instantie die de erkenning zelf verleent. Per deskundige vindt u op Deskundigen welke erkenning nodig is en, waar beschikbaar, de link naar dat register. De milieucoördinator heeft twee ingangen: Milieucoördinator A of B beantwoordt welk niveau u nodig heeft, de deskundigenpagina beschrijft de rol.

Wat dit niet is

Een wegwijzer, geen juridisch advies en geen volledige opsomming. De drempels komen uit VLAREM, VLAREMA, VLAREBO, de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening, het Natuurdecreet, het Onroerenderfgoeddecreet en de bijhorende besluiten, en zij wijzigen geregeld - zoals Wat verandert laat zien. Toets uw eigen situatie altijd aan de actuele tekst of laat ze nakijken.

Weet u niet zeker welke tak op uw project van toepassing is? Leg ons uw dossier voor. In de meeste gevallen volstaat een half uur om te bepalen wat u werkelijk nodig heeft - en wat niet.

LEG UW DOSSIER VOOR

Stand van zaken op 19 september 2026, bijgewerkt op 1 oktober 2026.