TOETS · OMGEVING
Opmeting: kloppen de grenzen en hoogtes van uw perceel?
Elk ontwerp start van een juiste opmeting van het terrein: perceelsgrenzen, hoogtes, bestaande gebouwen en bomen. Grenzen vastleggen en plannen voor een splitsing of verkoop maken, is voorbehouden aan een beëdigde landmeter-expert. The A-RK coördineert de landmeter-expert en tekent verder op zijn opmeting.
Wat doet een landmeter-expert?
Een landmeter-expert meet het terrein op en zet het op plan: perceelsgrenzen, hoogtepeilen, bestaande constructies, verhardingen, bomen, de as van de weg en de nutsleidingen die zichtbaar zijn. Zo’n opmetingsplan is de basis voor het ontwerp en voor de vergunningsaanvraag.
Twee taken zijn wettelijk voorbehouden aan de landmeter-expert: het afpalen van terreinen en het opmaken en ondertekenen van plannen voor een grenserkenning, een mutatie of een akte die grondeigendom identificeert (art. 3). Hij legt daarvoor een eed af en staat ingeschreven op het tableau van de Orde van landmeters-experten (art. 5, 7 en 8). Die Orde werd opgericht door de wet van 27 maart 2023, die op 1 januari 2025 in werking trad en de twee wetten van 11 mei 2003 verving.
Wanneer heeft u een landmeter-expert nodig?
| Situatie | Landmeter-expert? |
|---|---|
| Nieuwbouw of uitbreiding dicht bij de perceelsgrens | Sterk aangeraden: een opmeting van grenzen en hoogtes voorkomt fouten in de inplanting |
| Hellend terrein of een reliëfwijziging | Ja, voor de bestaande en de nieuwe hoogtes |
| Verkaveling | Ja, voor het verkavelingsplan met de bestaande toestand en de nieuwe kavels |
| Perceel splitsen of een deel verkopen | Ja: het plan wordt vooraf neergelegd bij de Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie (prekadastratie) |
| Onzekerheid of discussie over de grens met de buur | Ja: afpaling |
| Bij de start van de werf | Vaak: uitzetten van de inplanting en het nulpeil |
Opgelet: het kadasterplan is een fiscaal plan, geen grensplan. Het is niet nauwkeurig genoeg om op te ontwerpen of in te planten.
Hoe verloopt het?
Wij bepalen met u wat opgemeten moet worden: enkel het perceel, ook de buurgebouwen, de straat, de hoogtes, de bomen.
De landmeter-expert meet op en levert een digitaal plan.
Wij tekenen het ontwerp, de inplanting en de terreinprofielen op dat plan.
De landmeter-expert maakt het plan. Bij een minnelijke afpaling wordt de grens vastgelegd in een authentieke akte. Bij een splitsing legt hij het plan vooraf neer bij de Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie; die levert binnen twintig kalenderdagen de referte af die in de notariële akte komt.
Inplanting en nulpeil worden uitgezet volgens de vergunde plannen.
Afpaling met de buur. Sinds 1 september 2021 regelt het Burgerlijk Wetboek de afpaling (artikel 3.61). Een eigenaar kan zijn buur verplichten mee te werken. Een minnelijke afpaling wordt vastgelegd in een authentieke akte, die wordt overgeschreven bij de Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie. Is er drie maanden na een aangetekende uitnodiging geen akkoord, dan kan de afpaling bij de rechter gevorderd worden. De kosten worden voor gelijke delen gedragen.
Wat doet The A-RK?
In huis
- Bepalen wat opgemeten moet worden
- Verder tekenen op de opmeting: ontwerp, inplanting, profielen
- De verkavelingsaanvraag samenstellen
Wij coördineren
- De landmeter-expert voor opmeting, afpaling, splitsingsplan en uitzetting
In de praktijk
Een uittreksel van het kadastraal percelenplan in dxf- of shp-formaat vraagt u gratis aan via de extractietool van CadGIS (aanmelden met eID, ook in naam van een onderneming; het bestand verschijnt onder Berichten in MyMinfin). Het bevat enkel de kadastrale perceelsgrenzen en is doorgaans actueler dan het GRB. Voor een correct digitaal plan blijft de opmeting door een landmeter-expert de zekerste basis. CadGIS toont ook de kadastrale historiek sinds 2005 en lagen zoals de Atlas der Buurtwegen, het GRB en orthofoto's. Zie onze tooltips #5 en #1 op VNOhub.
Veelgestelde vragen
Kan ik niet gewoon het kadasterplan gebruiken?
Nee. Het kadasterplan is een fiscaal plan en niet nauwkeurig genoeg om op te ontwerpen of in te planten. Voor een ontwerp dicht bij de grens of op een hellend terrein is een opmeting door een landmeter-expert nodig.
Wat is het verschil tussen een opmeting en een afpaling?
Een opmeting brengt het terrein in kaart. Een afpaling legt de grens tussen twee percelen vast, bij voorkeur in onderling akkoord met de buur. Afpalen is voorbehouden aan een landmeter-expert.
Ik wil een stuk van mijn perceel verkopen. Wat moet er gebeuren?
Een landmeter-expert maakt een plan van het af te splitsen deel en legt het vooraf neer bij de Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie. Pas daarna kan de notaris de akte verlijden. Als er een verkavelingsvergunning nodig is, stellen wij die aanvraag op.
Hoe weet ik dat een landmeter-expert erkend is?
Een landmeter-expert legt een eed af en staat ingeschreven op het tableau van de Orde van landmeters-experten. Wij werken met landmeters-experten die aan die voorwaarden voldoen.
Wettelijk kader
| Regel | Wat |
|---|---|
| Wet van 27 maart 2023 | Bescherming van het beroep en de titel van landmeter-expert en oprichting van een Orde van landmeters-experten; voorbehouden activiteiten, eed, tableau |
| Koninklijk besluit van 25 april 2024 | Inwerkingtreding van de wet van 27 maart 2023 op 1 januari 2025; opheffing van de twee wetten van 11 mei 2003 |
| Wetten van 11 mei 2003 | Vorige beschermingswet en wet op de federale raden – opgeheven (art. 61 wet 2023) |
| Burgerlijk Wetboek, boek 3, artikel 3.61 | Afpaling tussen buren: minnelijk in een authentieke akte, anders in rechte; kosten voor gelijke delen; in werking sinds 1 september 2021 |
| Koninklijk besluit van 18 november 2013 | Identificatie van onroerende goederen in akten en voorafgaande neerlegging van een plan van afbakening bij de Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie (art. 2–3: referte binnen twintig kalenderdagen) |
| Wet van 9 mei 2019 | Verplichte beroepsaansprakelijkheidsverzekering, ook voor landmeters-experten |
Beroep
Een opmeting of afpaling is geen vergunningsbeslissing; de beroepsregeling van de omgevingsvergunning (deputatie, Vlaamse Regering, Raad voor Vergunningsbetwistingen) geldt hier niet. Een geschil over de perceelsgrens is een burgerlijk geschil, dat u bij de burgerlijke rechter brengt. Wij zorgen dat het plan en de grenzen vooraf vastliggen, zodat het zover niet komt.
Laatst nagekeken op 1 oktober 2026 aan de hand van de geconsolideerde teksten in de Justel-databank. Deze pagina is algemene informatie en geen juridisch advies voor uw dossier.