TOETS · OMGEVING
Brandveiligheid: voldoet uw ontwerp aan de brandnormen?
Voor de meeste nieuwe gebouwen en uitbreidingen, behalve eengezinswoningen, gelden de federale basisnormen voor brandpreventie. Bij de omgevingsvergunning geeft de brandweer in veel gevallen advies, en voor bepaalde functies gelden bijkomende Vlaamse normen. Wij ontwerpen brandveilig; voor complexe gebouwen schakelen wij een brandveiligheidsadviseur in.
Wat houdt het in?
Brandveiligheid is geen aparte studie die u achteraf toevoegt. Ze bepaalt de indeling van een gebouw: compartimenten, evacuatiewegen, trappen, deuren, brandweerstand van wanden en vloeren, en de bereikbaarheid voor de brandweer. Drie lagen regels bepalen wat voor uw gebouw geldt:
- De federale basisnormen (koninklijk besluit van 7 juli 1994 en zijn bijlagen): de algemene regels voor nieuwe gebouwen en uitbreidingen.
- Vlaamse specifieke normen voor bepaalde functies, zoals toeristische logies, ouderenvoorzieningen en kinderopvang.
- Reglementen van gemeente of brandweerzone, bijvoorbeeld voor publiek toegankelijke inrichtingen.
De bijlagen bij de basisnormen
| Bijlage | Inhoud |
|---|---|
| 1 | Terminologie |
| 2/1 · 3/1 · 4/1 | Lage gebouwen (lager dan 10 m) · middelhoge gebouwen (10 m tot en met 25 m) · hoge gebouwen (hoger dan 25 m) – voor aanvragen vanaf 1 december 2012; voor oudere aanvragen gelden de bijlagen 2, 3 en 4 |
| 5/1 | Reactie bij brand – voor aanvragen vanaf 1 december 2012; daarvoor bijlage 5 |
| 6 | Industriegebouwen – voor aanvragen vanaf 15 augustus 2009; niet voor industriegebouwen met één bouwlaag van hoogstens 100 m² |
| 7 | Gemeenschappelijke bepalingen |
De hoogte van een gebouw wordt hier niet gemeten zoals in de stedenbouw, maar volgens de definitie in bijlage 1: de afstand tussen het afgewerkte vloerpeil van de hoogste bouwlaag en het laagste peil van de wegen rond het gebouw die de brandweerwagens kunnen gebruiken. Een hoogste bouwlaag met enkel technische lokalen telt niet mee. Een gebouw kan zo net onder of boven een grens vallen, met grote gevolgen voor het ontwerp.
Wanneer geldt wat?
| Situatie | Wat geldt er? |
|---|---|
| Nieuw gebouw, geen eengezinswoning | Basisnormen, volgens de hoogte en de bestemming |
| Eengezinswoning | Buiten de basisnormen voor lage en middelhoge gebouwen (tot en met 25 m); wel goed vakmanschap en eventueel gemeentelijke regels |
| Laag gebouw met maximaal twee bouwlagen en een totale oppervlakte van maximaal 100 m² | Buiten de basisnormen |
| Uitbreiding van een bestaand gebouw | Basisnormen, maar enkel voor het gedeelte van de uitbreiding |
| Verbouwing van een bestaand gebouw zonder uitbreiding | Basisnormen in de regel niet; wel Vlaamse of lokale regels en de bestaande vergunning. Laat dit nagaan. |
| Toeristisch logies, ouderenvoorziening, kinderopvang | Bijkomende Vlaamse brandveiligheidsnormen |
Hoe verloopt het?
Welke bijlagen en welke Vlaamse of lokale normen gelden, volgens hoogte, oppervlakte en functie.
Compartimentering, evacuatie en brandweerbereikbaarheid zitten van bij het voorontwerp in de plannen.
Veel brandweerzones vragen aparte brandweerplannen en hun eigen checklist bij de aanvraag in het omgevingsloket.
Bij een referentiehoogte van meer dan 15 m of een industriegebouw met een brandbelasting vanaf 350 MJ/m² voegt u een vooradvies van de brandweer bij de aanvraag. Vraagt de gemeente zelf advies aan de brandweer, dan neemt ze de voorwaarden doorgaans over in de vergunning.
Uitvoering volgens de plannen en de voorwaarden; materialen en deuren met de juiste prestaties.
Waar het misloopt. Onvolledige brandweerplannen leiden tot een ongunstig advies. En wie de brandnormen pas na de vergunning bekijkt, ontdekt soms dat een trap, een gang of een gevelopening niet volstaat – met een nieuwe aanvraag als gevolg. Kan een gebouw niet aan een norm voldoen, dan bestaat er een federale afwijkingsprocedure; die vraagt tijd en een goed onderbouwd dossier.
Wat doet The A-RK?
In huis
- Brandveilig ontwerpen volgens de basisnormen
- Brandweerplannen opmaken voor de aanvraag
- Het intern noodplan opstellen en ter goedkeuring voorleggen aan de brandweer
- Het brandweeradvies verwerken in plannen en lastenboek
Wij coördineren
- Een brandveiligheidsadviseur voor complexe gebouwen: middelhoge en hoge gebouwen, publiek toegankelijke en industriële gebouwen, bijzondere functies of een afwijkingsaanvraag
- Het studiebureau technieken voor detectie, noodverlichting en rookafvoer
Veelgestelde vragen
Gelden de basisnormen voor mijn eengezinswoning?
Nee. Eengezinswoningen vallen buiten de basisnormen voor lage en middelhoge gebouwen (tot en met 25 m hoog). Een goed ontwerp houdt toch rekening met brandveiligheid, en de gemeente kan eigen regels hebben.
Ik breid mijn bedrijfsgebouw uit. Moet het hele gebouw aan de normen voldoen?
De basisnormen gelden voor de uitbreiding, niet voor het bestaande gedeelte. Voor industriële gebouwen geldt bijlage 6, voor aanvragen vanaf 15 augustus 2009; een industriegebouw met één bouwlaag van hoogstens 100 m² valt erbuiten. Wij bekijken welke bijkomende eisen de brandweer of de milieuvergunning stelt.
Geeft de brandweer altijd advies bij een omgevingsvergunning?
Niet altijd. De brandweer staat niet in de lijst van verplichte adviesinstanties. Wel voegt u zelf een vooradvies van de brandweer bij de aanvraag als het gebouw een referentiehoogte van meer dan 15 meter heeft, of als het een industriegebouw is met een brandbelasting vanaf 350 MJ/m². Daarnaast vragen gemeenten in de praktijk vaak zelf advies. Wij kijken het per dossier na en leveren de nodige brandweerplannen aan.
Wanneer schakelen jullie een brandveiligheidsadviseur in?
Bij complexe gebouwen: middelhoge en hoge gebouwen, publiek toegankelijke en industriële gebouwen, bijzondere functies zoals logies of zorg, of als een afwijking op de normen nodig is.
Wettelijk kader
| Regel | Wat |
|---|---|
| Wet van 30 juli 1979 betreffende de preventie van brand en ontploffing en betreffende de verplichte verzekering van de burgerrechtelijke aansprakelijkheid in dergelijke gevallen | Federale wettelijke basis voor de basisnormen en voor afwijkingen daarop (art. 2) |
| Koninklijk besluit van 7 juli 1994 (geconsolideerde versie) | Basisnormen voor de preventie van brand en ontploffing, met bijlagen 1 tot 7 (voor aanvragen vanaf 1 december 2012 de bijlagen 2/1, 3/1, 4/1 en 5/1); laatste wijziging: koninklijk besluit van 20 mei 2022, in werking op 1 juli 2022 |
| Koninklijk besluit van 18 september 2008 | Procedure en voorwaarden voor afwijkingen op de basisnormen, na advies van de commissie voor afwijking |
| Besluit van de Vlaamse Regering van 17 maart 2017 | Specifieke brandveiligheidsnormen voor toeristische logies |
| Vlaamse besluiten voor ouderenvoorzieningen en kinderopvang | Specifieke brandveiligheidsnormen per sector |
| Omgevingsvergunningsbesluit (27 november 2015), bijlage 2 (addenda bij het aanvraagformulier) | Vooradvies van de brandweer bij de aanvraag (addendum B34) voor gebouwen met een referentiehoogte van meer dan 15 m en voor industriegebouwen met een brandbelasting vanaf 350 MJ/m². De brandweer staat niet in de lijst van adviesinstanties van artikel 35. |
| Reglementen van gemeente of brandweerzone | Bijvoorbeeld voor publiek toegankelijke inrichtingen |
Beroep
Het brandweeradvies is geen aparte beslissing waartegen u beroep instelt; het weegt mee in de omgevingsvergunning, waarvoor de gewone beroepsregeling geldt: tegen een beslissing van het college administratief beroep bij de deputatie, tegen een beslissing die de deputatie in eerste aanleg nam bij de Vlaamse Regering, telkens binnen 30 dagen, en daarna bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen (binnen 45 dagen). Voor een afwijking van de basisnormen bestaat een eigen procedure (wet van 30 juli 1979, KB van 18 september 2008). Wij bereiden uw dossier zo voor dat het die toets doorstaat.
Laatst nagekeken op 1 oktober 2026 aan de hand van de geconsolideerde basisnormen (FOD Binnenlandse Zaken, Civiele Veiligheid), Buildwise, de Vlaamse Codex en de websites van de brandweerzones Centrum en Oost. Deze pagina is algemene informatie en geen juridisch advies voor uw dossier.