TOETS · OMGEVING
Geluidsstudie: welke norm geldt waar gemeten wordt?
De geluidsnorm in open lucht hangt niet af van uw activiteit, maar van het gebied waarin de meting gebeurt. Een akoestisch onderzoek voert een erkend milieudeskundige geluid en trillingen uit; wij bepalen vooraf of het nodig is en welk deeldomein u nodig heeft.
Wat is het?
Een geluidsstudie of akoestisch onderzoek meet of voorspelt het geluid van een activiteit, en toetst het aan de richtwaarden voor het geluid van ingedeelde inrichtingen in open lucht uit bijlage 4.5.4 van VLAREM II. Die richtwaarden hebben dezelfde cijfers als de milieukwaliteitsnormen van bijlage 2.2.1. Ze zijn uitgedrukt in dB(A), voor drie beoordelingsperiodes: overdag, ’s avonds en ’s nachts.
| Gebied (op de meetplaats) | Overdag | ’s Avonds | ’s Nachts |
|---|---|---|---|
| Landelijke gebieden en gebieden voor verblijfsrecreatie | 40 | 35 | 30 |
| Woongebieden | 45 | 40 | 35 |
| Agrarische gebieden | 45 | 40 | 35 |
| Alle andere gebieden | 45 | 40 | 35 |
| Op minder dan 500 m van ambachtelijke of KMO-gebieden, dienstverlenings- of ontginningsgebieden | 50 | 45 | 40 |
| Recreatiegebieden, uitgezonderd verblijfsrecreatie | 50 | 45 | 40 |
| Op minder dan 500 m van industriegebieden of gebieden voor gemeenschapsvoorzieningen | 50 | 45 | 45 |
| Op minder dan 500 m van grindwinningsgebieden tijdens de ontginning | 55 | 50 | 45 |
| Bufferzones | 55 | 50 | 50 |
| Industriegebieden, dienstverleningsgebieden, gebieden voor gemeenschapsvoorzieningen, ontginningsgebieden | 60 | 55 | 55 |
Richtwaarden in dB(A), vereenvoudigde omschrijving van de gebieden uit bijlage 4.5.4 (en 2.2.1) van VLAREM II. Voor een nieuwe inrichting of een verandering geldt in de regel de richtwaarde verminderd met 5 dB(A); bij klasse 1 en 2 hangt het ook af van het bestaande achtergrondgeluid (art. 4.5.3.1 en 4.5.5.1). Raadpleeg voor een concreet dossier de volledige tekst.
Wanneer is een studie nodig?
| Situatie | Geluidsstudie? |
|---|---|
| De sectorale voorwaarden van uw rubriek leggen een akoestisch onderzoek op | Ja, door een erkend milieudeskundige |
| Uw omgevingsvergunning legt het op als bijzondere voorwaarde | Ja, door een erkend milieudeskundige |
| U heeft een klacht van een buur | Eerst nagaan welke norm op de meetplaats geldt; een meting brengt duidelijkheid |
| U plant een nieuwe installatie (koeling, ventilatie, compressor …) | Niet altijd verplicht – wel verstandig om vóór de bestelling te toetsen |
Drie valkuilen
Het gebied van de meetplaats telt, niet dat van uw terrein. Gemeten wordt bij bewoonde gebouwen binnen 200 m van de perceelsgrenzen van uw inrichting, en anders op ongeveer 200 m. Ligt uw inrichting in industriegebied, dan wordt bovendien gemeten tot 200 m van de rand van dat gebied, én bij bewoonde gebouwen binnen 200 m van de perceelsgrenzen (bijlage 4.5.1).
Meerdere rijen tegelijk. Valt een gebied onder twee of meer rijen van de tabel – bijvoorbeeld woongebied op minder dan 500 m van een industriegebied – dan geldt de hoogste norm.
Vijf decibel verschil. Tussen landelijke gebieden (40 dB(A) overdag) en woon- of agrarisch gebied (45 dB(A)) zit vijf decibel. In de praktijk is dat het verschil tussen een dossier dat vlot doorgaat en een dossier met voorwaarden. Laat de bestemming op de meetplaats dus exact nagaan.
Hoe verloopt het?
Staat de studie in de sectorale voorwaarden van uw rubriek of in de bijzondere voorwaarden van uw vergunning? Dan weet u ook wat er precies gevraagd wordt.
Waar treedt het effect op, welke bestemming heeft die plaats, en valt ze onder meerdere rijen van de tabel?
De erkenning als milieudeskundige in de discipline geluid en trillingen kent twee deeldomeinen: geluid en trillingen. Kijk op het erkenningsbewijs welk deeldomein de deskundige heeft.
De erkende deskundige meet of berekent het geluid en rapporteert.
Het resultaat gaat naar het vergunningsdossier of het milieuluik, met de maatregelen die nodig zijn: een andere opstelling, een scherm, aangepaste uren.
Plant u een installatie? Laat de toetsing doen vóór de bestelling. Een geluidsscherm achteraf is duurder dan een andere opstelling vooraf.
Wat doet The A-RK?
Het akoestisch onderzoek zelf voeren wij niet uit. Wat wij doen, is bepalen of het nodig is, welk deeldomein u nodig heeft, en de resultaten verwerken in uw dossier.
In huis
- Nagaan of een geluidsstudie vereist is (rubriek, sectorale en bijzondere voorwaarden)
- De meetplaats, de bestemming en de toepasselijke norm bepalen
- Het juiste deeldomein vastleggen en de vraag aan de deskundige formuleren
- Resultaten verwerken in het milieuluik en de vergunningsaanvraag, en maatregelen meenemen in het ontwerp
Wij coördineren
- Metingen en akoestisch onderzoek door een erkend milieudeskundige geluid en trillingen
- Bij trillingen: een deskundige met dat deeldomein
Veelgestelde vragen
Waar wordt gemeten: bij mij of bij de buur?
Bij de buur: bij bewoonde gebouwen binnen 200 m van de perceelsgrenzen van uw inrichting, of op ongeveer 200 m als er geen zijn. Ligt uw inrichting in industriegebied, dan wordt bovendien gemeten tot 200 m van de rand van dat gebied. Het gebiedstype van díe plaats bepaalt de norm, niet dat van uw terrein.
Wij zitten in industriegebied. Mogen wij dan alles?
Nee. In industriegebied ligt de norm hoger (60 dB(A) overdag), maar gemeten wordt waar het effect optreedt. Ligt er een woongebied in de buurt, dan is de norm op die meetplaats de bepalende.
Is een akoestisch onderzoek altijd verplicht?
Nee. Het wordt opgelegd door de sectorale voorwaarden van uw rubriek of als bijzondere voorwaarde in uw vergunning. Kijk dus eerst in uw vergunning voor u er een laat uitvoeren.
Wat is het verschil tussen de deeldomeinen geluid en trillingen?
De erkenning als milieudeskundige in de discipline geluid en trillingen kent twee deeldomeinen, die apart of samen kunnen worden verleend. Vraag na welk deeldomein op het erkenningsbewijs staat, zodat de deskundige ook mag doen wat u nodig heeft.
Wettelijk kader
| Regel | Wat |
|---|---|
| VLAREM II (besluit van 1 juni 1995), hoofdstuk 4.5 en bijlage 4.5.4 | Richtwaarden voor het geluid van inrichtingen in open lucht per gebied; strengere waarden voor nieuwe inrichtingen en veranderingen (art. 4.5.3.1, 4.5.5.1); volledig akoestisch onderzoek en saneringsplan (art. 4.5.4.1); meetplaatsen (bijlage 4.5.1); bij overlap geldt de hoogste waarde |
| VLAREM II, bijlage 2.2.1 | Milieukwaliteitsnormen voor geluid in open lucht per gebied (zelfde cijfers) |
| VLAREM II, sectorale voorwaarden per rubriek | Kunnen een akoestisch onderzoek of bijkomende geluidsvoorwaarden opleggen |
| VLAREL, art. 6, 1°, c | Erkenning van milieudeskundigen in de discipline geluid en trillingen, met twee deeldomeinen |
| Bijzondere voorwaarden in uw omgevingsvergunning | Individuele vergunningsvoorwaarde – geldt enkel voor uw inrichting |
Rechtspraak
Een greep uit de uitspraken die bepalen hoe deze toets in de praktijk wordt toegepast.
| Uitspraak | Wat de rechter zei |
|---|---|
| RvVb-A-2324-0051 21 september 2023 · Raad voor Vergunningsbetwistingen | Bij de melding van een warmtepomp voor een zwembad legde de gemeente als bijzondere voorwaarde op dat de warmtepomp maximaal 35 dB(A) mocht produceren. Dat is een emissiegrenswaarde, en die mag een meldingsakte niet opleggen (art. 113, § 2 Omgevingsvergunningsdecreet). De Raad vernietigde de aktename. Laat een geluidsvoorwaarde in uw vergunning of akte dus nalezen voor u ze aanvaardt. |
| RvVb-A-2425-0688 3 april 2025 · Raad voor Vergunningsbetwistingen | Voor een magazijn dat een gebedsruimte werd, legde de deputatie als voorwaarde op dat het gebouw aan de VLAREM-geluidsnormen moest voldoen. Te vaag, oordeelde de Raad: een voorwaarde mag geen leemte in de aanvraag opvullen. Breng het geluid dus in de aanvraag zelf in kaart, met de maatregelen erbij. |
| RvVb-A-2223-0763 13 april 2023 · Raad voor Vergunningsbetwistingen | Een theaterzaal kreeg naast de dB(A)-norm een strengere norm van 101 dB(C) voor muziek. Strengere bijzondere milieuvoorwaarden zijn mogelijk (art. 3.3.0.3 VLAREM II), maar de noodzaak en de hoogte moeten steunen op een zorgvuldig onderzoek en een afdoende motivering. Dat ontbrak: de vergunning werd vernietigd. |
| HvJ C-24/19 25 juni 2020 · Hof van Justitie EU | Op vraag van de Raad voor Vergunningsbetwistingen, in een zaak over windturbines in Aalter en Nevele: de Vlaamse regels voor windturbines, met onder meer geluidsnormen, zijn een ‘plan of programma’ waarvoor vooraf een milieubeoordeling nodig was. |
| GwH nr. 142/2021 14 oktober 2021 · Grondwettelijk Hof | Na het Europese arrest valideerde Vlaanderen die windturbinenormen (geluid, slagschaduw, veiligheid) tijdelijk bij decreet van 17 juli 2020. Het Hof verwierp de beroepen daartegen. De normen bleven dus van toepassing terwijl de milieubeoordeling werd overgedaan. |
Rechtspraak is altijd verbonden aan de feiten van een dossier. Wij vertalen ze naar uw situatie.
Beroep
Tegen een beslissing van het college kan binnen 30 dagen administratief beroep bij de deputatie. Besliste de deputatie in eerste aanleg, dan gaat het administratief beroep binnen 30 dagen naar de Vlaamse Regering (in de wettelijk bepaalde gevallen de gewestelijke omgevingsambtenaar). Tegen de beslissing in laatste administratieve aanleg kan binnen 45 dagen beroep bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen. Wie geen administratief beroep instelde, verliest in principe de toegang tot de Raad. De Vlaamse Regering bereidt een hervorming van de vergunningsprocedure voor (modulaire omgevingsvergunningsprocedure); wij volgen de inwerkingtreding op. Wij bereiden uw dossier zo voor dat het die toets doorstaat, en denken mee als het toch misloopt.
Laatst nagekeken op 1 oktober 2026 aan de hand van hoofdstuk 4.5 en de bijlagen 2.2.1, 4.5.1 en 4.5.4 van VLAREM II en het VLAREL (Vlaamse Codex), en de informatie van het Departement Omgeving over de erkenning van milieudeskundigen. Deze pagina is algemene informatie en geen juridisch advies voor uw dossier.