TOETS · OMGEVING
Energieplan en energieaudit: geldt de plicht voor uw bedrijf?
Of uw bedrijf een energieplan, een energieaudit of een energiebalans nodig heeft, hangt af van het jaarlijkse finale energiegebruik en van de grootte van de onderneming. Vanaf 0,1 PJ per vestiging is een energieplan verplicht, en bij een nieuwe vestiging van minstens 0,1 PJ, of een verandering die minstens 10 TJ toevoegt, ook een energiestudie.
Wat is het?
Vlaanderen verplicht ondernemingen met een groot energiegebruik om hun besparingsmogelijkheden in kaart te brengen en de rendabele maatregelen uit te voeren. Welk instrument geldt, hangt af van het jaarlijkse finale energiegebruik: alle energie die de vestiging of onderneming verbruikt, over alle energiedragers.
Ter vergelijking: 0,1 PJ is ongeveer 27,8 GWh, 0,05 PJ ongeveer 13,9 GWh en 0,02 PJ ongeveer 5,6 GWh.
Wanneer geldt het?
| Wie | Verplichting |
|---|---|
| Vestiging met een finaal energiegebruik van minstens 0,1 PJ per jaar (energie-intensief) | Energieplan, op te maken binnen negen maanden nadat het integraal milieujaarverslag (in te dienen vóór 15 maart) dat gebruik toont, conform te laten verklaren door het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA) en om de vier jaar te actualiseren. Maatregelen met een interne rentevoet (IRR) van minstens 13 % na belastingen uitvoeren binnen drie jaar. |
| Vestiging tussen 0,05 en 0,1 PJ, en elke vestiging van een grote onderneming onder 0,1 PJ | Energieaudit, ingeven in de webapplicatie Energierapport ondernemingen en om de vier jaar actualiseren. Maatregelen met een IRR van minstens 13 % uitvoeren binnen drie jaar. |
| Kmo, niet-commerciële instelling of publiekrechtelijke rechtspersoon tussen 0,02 en 0,05 PJ | Energiebalans met beoordeling van de no-regretmaatregelen van de sector, die binnen vier jaar uitgevoerd worden. Rapportering over de uitvoering uiterlijk 31 maart 2027, daarna om de vier jaar. |
| Deelnemer aan een energiebeleidsovereenkomst (EBO) | Het energieplan voor de EBO geldt als conform verklaard energieplan, en in voorkomend geval als energieaudit. |
Sinds 8 januari 2026 hoeven gebouweenheden met een geldig energieprestatiecertificaat niet-residentiële gebouwen niet meer in het energieplan of de energieaudit. Bestaat de vestiging alleen uit zulke gebouwen, dan volstaat het om die certificaten op te laden in de webapplicatie.
Energiestudie bij de omgevingsvergunning
Gaat de aanvraag over een nieuwe vestiging met een finaal energiegebruik van minstens 0,1 PJ per jaar, of over een verandering van een vestiging die daarna minstens 0,1 PJ gebruikt en die zelf minstens 10 TJ per jaar toevoegt, dan voegt de exploitant een energiestudie toe. Die toont aan dat de vestiging de meest energie-efficiënte is die economisch haalbaar is: zuiniger installaties of extra maatregelen hebben een interne rentevoet van minder dan 13 % na belastingen. Het VEKA adviseert dan over de aanvraag.
Hoe verloopt het?
Per vestiging, over alle energiedragers, op jaarbasis. Daarnaast: is uw onderneming een kmo of een grote onderneming? Een kmo telt minder dan 250 werknemers, heeft een jaaromzet van hoogstens 50 miljoen euro of een balanstotaal van hoogstens 43 miljoen euro, en is zelfstandig. Elke andere onderneming is een grote onderneming.
Energieplan, energieaudit, energiebalans, of geen van de drie. En geldt er een energiebeleidsovereenkomst?
Energieplan, energiestudie en energieaudit worden opgemaakt door een energiedeskundige die vooraf aanvaard is door het VEKA, op initiatief en onder verantwoordelijkheid van de exploitant. De energiebalans mag de exploitant zelf opmaken, of iemand die hij daartoe machtigt.
Conformverklaring van het energieplan, of ingave van audit en balans in de webapplicatie Energierapport ondernemingen.
Binnen de termijn, en bij de volgende actualisatie rapporteren wat er gebeurd is.
Waar het misloopt. Het plan wordt opgemaakt, maar de rendabele maatregelen worden niet ingepland. Of een uitbreiding wordt aangevraagd zonder energiestudie, terwijl de vestiging boven 0,1 PJ zit. Beide zijn te vermijden als de energieplicht mee in de vergunnings- en investeringsplanning zit.
Wat doet The A-RK?
In huis
- Via externe milieucoördinatie (eMC): bepalen of de plicht geldt, en welke
- Het plan of de audit begeleiden en de termijnen bewaken
- De maatregelen verwerken in de planning en de vergunning van het bedrijf
- De energiestudie opnemen in de omgevingsvergunningsaanvraag
Wij coördineren
- Opmaak van energieplan, energieaudit en de technische uitwerking van de energiestudie door een door het VEKA aanvaarde energiedeskundige
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of mijn bedrijf energie-intensief is?
Tel het jaarlijkse finale energiegebruik van de vestiging op, over alle energiedragers. Vanaf 0,1 PJ, ongeveer 27,8 GWh, geldt de vestiging als energie-intensief.
Wij nemen deel aan een energiebeleidsovereenkomst. Moeten we nog een energieplan maken?
Het energieplan dat u voor de energiebeleidsovereenkomst opstelt, geldt als conform verklaard energieplan.
Moeten alle maatregelen uit het plan uitgevoerd worden?
Niet alle. In een energieplan moeten de maatregelen met een interne rentevoet van minstens 13 % na belastingen binnen drie jaar uitgevoerd worden. Voor een energieaudit gaat het om de maatregelen met een interne rentevoet van minstens 13 %, ook binnen drie jaar. Het VEKA kan op gemotiveerd verzoek de termijn verlengen of vrijstelling verlenen.
Ik breid uit. Heb ik een energiestudie nodig?
Ja, als uw vestiging na de uitbreiding minstens 0,1 PJ per jaar gebruikt en de uitbreiding zelf minstens 10 TJ per jaar toevoegt. De studie toont aan dat u kiest voor de meest energie-efficiënte vestiging die economisch haalbaar is.
Maken jullie het energieplan zelf op?
Nee. Het plan of de audit wordt opgemaakt door een energiedeskundige die vooraf aanvaard is door het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap. Wij bepalen of de plicht geldt, coördineren de deskundige en verwerken de maatregelen in de planning en de vergunning van uw bedrijf.
Wettelijk kader
| Regel | Wat |
|---|---|
| Energiebesluit van 19 november 2010, titel VI, hoofdstuk V | Energieplan en energiestudie (art. 6.5.1–6.5.8), energieaudit (art. 6.5.9–6.5.15), energiebalans (art. 6.5.16–6.5.22) |
| Energiedecreet van 8 mei 2009, art. 1.1.3 | Definities kleine onderneming (75°), middelgrote onderneming (86°) en grote onderneming (62°); van toepassing via art. 1.1.1, §1 Energiebesluit |
| Besluit van de Vlaamse Regering van 12 december 2025 houdende diverse bepalingen inzake energie en klimaat (Verzamelbesluit) | In werking sinds 8 januari 2026; o.a. gebouwen met een energieprestatiecertificaat niet-residentiële gebouwen buiten energieplan en energieaudit (art. 43 en 44) |
| Omgevingsvergunningsbesluit van 27 november 2015 | Energiestudie en energieplan bij de aanvraag (aanvraagformulier, bijlagen C6.7 en C6.8); advies van het VEKA (art. 37, §10) |
| Energiebeleidsovereenkomsten 2023–2026 | Vrijwillige overeenkomsten tussen bedrijven en de Vlaamse overheid – geen decreet of besluit |
Beroep
Tegen een beslissing van het college kan binnen 30 dagen administratief beroep bij de deputatie. Besliste de deputatie in eerste aanleg, dan gaat het administratief beroep binnen 30 dagen naar de Vlaamse Regering (in de wettelijk bepaalde gevallen de gewestelijke omgevingsambtenaar). Tegen de beslissing in laatste administratieve aanleg kan binnen 45 dagen beroep bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen. Wie geen administratief beroep instelde, verliest in principe de toegang tot de Raad. De Vlaamse Regering bereidt een hervorming van de vergunningsprocedure voor (modulaire omgevingsvergunningsprocedure); wij volgen de inwerkingtreding op. Wij bereiden uw dossier zo voor dat het die toets doorstaat, en denken mee als het toch misloopt.
Laatst nagekeken op 1 oktober 2026 aan de hand van het Energiebesluit en het Omgevingsvergunningsbesluit (Vlaamse Codex), het besluit van 12 december 2025 (Belgisch Staatsblad) en de informatie van het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap. Deze pagina is algemene informatie en geen juridisch advies voor uw dossier; toets uw situatie aan de actuele tekst of laat ze nakijken.