DESKUNDIGE
Erkend laboratorium: wie neemt de stalen voor uw vergunning?
Een erkend milieulaboratorium neemt stalen en analyseert afvalwater, grondwater, lucht, bodem of afvalstoffen volgens vaste methodes. U heeft het nodig wanneer uw vergunning of de milieuregels metingen opleggen. The A-RK bewaakt de meetfrequentie, plant de staalnames en bespreekt de resultaten met u.
Wat doet een erkend laboratorium?
Het laboratorium neemt stalen, voert analyses uit en levert een analyserapport dat als bewijs geldt tegenover de overheid. Afhankelijk van de erkenning gaat het om:
- water: afvalwater, oppervlaktewater, grondwater en drinkwater;
- lucht: emissies en luchtkwaliteit, opgedeeld in pakketten;
- bodem: bodembescherming, bemesting en bodemsanering;
- afvalstoffen en andere materialen: erkend via de OVAM, volgens het Compendium voor Monsterneming en Analyse (CMA).
Wanneer heeft u het nodig?
| Situatie | Nodig? |
|---|---|
| U loost bedrijfsafvalwater en uw vergunning legt staalnames op | Meestal. Boven bepaalde debieten legt VLAREM II een jaarlijkse zelfcontrole op, bijvoorbeeld bij meer dan 30 m³ per uur, 600 m³ per dag of 15.000 m³ per maand afvalwater zonder gevaarlijke stoffen. Die gebeurt door een erkend laboratorium water, of door uzelf met een methode die zo’n laboratorium heeft goedgekeurd. |
| U pompt grondwater op en moet de kwaliteit opvolgen | Soms. Het hangt af van de vergunning of melding. |
| Uw vergunning of VLAREM II legt emissiemetingen naar de lucht op | Ja. Door een laboratorium erkend in de discipline lucht, of door uzelf met apparatuur en een methode die zo’n laboratorium heeft goedgekeurd. |
| Er loopt een bodemonderzoek | Ja. De analyses gebeuren door een erkend laboratorium, onder regie van de bodemsaneringsdeskundige. |
| U wilt weten of een afvalstof als grondstof gebruikt mag worden | Soms. Analyses door een OVAM-erkend laboratorium. |
| Een klasse 3-inrichting zonder meetverplichting | Nee, tenzij u zelf wilt weten waar u staat. |
Erkenning en wie het mag doen
Het VLAREL (art. 6, 5°) regelt de erkenning van laboratoria in de disciplines water, lucht, bodem, mest en diervoeder en afvalstoffen en andere materialen. Een laboratorium is erkend voor bepaalde pakketten, niet voor alles. Het moet voor minstens één parameter per discipline een ISO/IEC 17025-accreditatie hebben (art. 25). Het werkt volgens de compendia van de Vlaamse overheid, zoals WAC voor water, LUC voor lucht en CMA voor afvalstoffen en bodemsanering (art. 45).
De erkenningen voor water en lucht lopen via het Departement Omgeving. Voor afvalstoffen en andere materialen en voor bodemsanering is de OVAM bevoegd. Voor bodembescherming, bemesting, mest en diervoeder is dat de Mestbank van de VLM.
Elk register is apart. U vindt de lijsten via de overzichtslijsten van de Vlaamse overheid en op de pagina van de OVAM.
Hoe verloopt het?
Welke parameters, op welke plaats, hoe vaak? Dat staat in uw vergunning en in VLAREM II.
Een laboratorium dat erkend is voor het juiste pakket.
Het laboratorium neemt de stalen, bij voorkeur bij normale werking.
Resultaten tegenover de lozings- of emissievoorwaarden.
Bij een overschrijding: oorzaak zoeken, maatregelen nemen en waar nodig opnieuw meten.
Waar het misloopt. Een gemiste staalname valt pas op bij een controle. Een meetkalender per jaar, met de frequenties uit de vergunning, voorkomt dat.
Wat doet The A-RK?
In huis
- De lozings- en meetvoorwaarden uit de vergunning halen
- De meetfrequentie bewaken
- De staalnames plannen
- De resultaten bespreken en maatregelen voorstellen
- Opvolging via externe milieucoördinatie (eMC)
Wij coördineren
- Het erkend laboratorium (water, lucht, bodem of afval)
- Afstemming met de bodemsaneringsdeskundige bij bodemonderzoek
Veelgestelde vragen
Mag ik zelf stalen nemen?
Voor de verplichte zelfcontrole van afvalwater en de periodieke emissiemetingen naar de lucht laat VLAREM II dat toe, als een erkend laboratorium uw methode (en voor lucht ook uw apparatuur) heeft goedgekeurd. Die goedkeuring geldt maximaal drie jaar. Legt uw vergunning uitdrukkelijk een erkend laboratorium op, dan volstaat een eigen staal niet.
Hoe vind ik een laboratorium dat erkend is voor mijn parameter?
Via de lijsten per discipline: water en lucht bij de Vlaamse overheid, afvalstoffen en bodemsanering bij de OVAM, bodembescherming, mest en diervoeder bij de VLM (Mestbank). Kijk na of het laboratorium erkend is voor het juiste pakket.
Wat als een analyse een overschrijding toont?
Dan zoeken wij met u de oorzaak, stellen maatregelen voor en plannen waar nodig een nieuwe staalname.
Voert The A-RK zelf analyses uit?
Nee. Wij plannen de staalnames, coördineren het laboratorium en bespreken de resultaten met u.
Wettelijk kader
| Regel | Wat |
|---|---|
| VLAREL, art. 6, 5° | Erkenning van laboratoria in de disciplines water, lucht, bodem, mest en diervoeder, en afvalstoffen en andere materialen; voorwaarden (art. 25) en methoden (art. 45) |
| VLAREM II | Lozings- en emissievoorwaarden en meetverplichtingen, onder meer de zelfcontrole van afvalwater (art. 4.2.5.2.1 en 4.2.5.3.1) en de periodieke emissiemetingen (art. 4.4.4.2) |
| Compendium voor Monsterneming en Analyse (CMA) | Methodes voor afvalstoffen en andere materialen en voor bodemsanering (OVAM), opgelegd via VLAREL art. 45 |
Laatst nagekeken op 1 oktober 2026 aan de hand van het VLAREL (Vlaamse Codex), de Vlaamse overheid en de OVAM. Deze pagina is algemene informatie en geen juridisch advies voor uw dossier.